BOSTON — Khái niệm về hưu trí truyền thống, nơi một người lao động ngừng làm việc hoàn toàn sau nhiều thập kỷ cống hiến, đang dần thay đổi tại Hoa Kỳ. Một phân tích từ Fidelity cho thấy phần lớn người Mỹ hiện đang xem xét các lựa chọn thay thế cho việc nghỉ hưu hoàn toàn, hướng tới một giai đoạn chuyển tiếp linh hoạt hơn.

Theo phân tích của Fidelity 2026, khoảng 7 trên 10 người Mỹ sẽ cân nhắc làm việc tự do (gig work), khởi nghiệp, tư vấn hoặc chuyển sang một nghề nghiệp mới thay vì ngừng làm việc hoàn toàn. Điều này cho thấy hưu trí đang trở thành một quá trình chuyển đổi dần dần hơn là một điểm dừng đột ngột.

Xu hướng này đặc biệt rõ rệt ở các thế hệ trẻ. Thế hệ Z (sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) dẫn đầu về sự quan tâm đến tinh thần khởi nghiệp, với khoảng 45% cân nhắc tự kinh doanh hoặc làm chủ. Chỉ khoảng 10% Gen Z hoàn toàn từ chối các lựa chọn thay thế hưu trí truyền thống.

Ngược lại, Thế hệ Bùng nổ Dân số (Boomers, sinh từ khoảng năm 1946 đến 1964) có xu hướng ưu tiên nghỉ hưu theo cách truyền thống hơn, với khoảng 70% mong muốn dừng làm việc hoàn toàn. Điều này phản ánh sự khác biệt về quan điểm và kinh nghiệm làm việc giữa các thế hệ.

Thế hệ X (sinh từ khoảng năm 1965 đến 1980) thể hiện sự quan tâm cao nhất đến việc kiếm thêm thu nhập từ các công việc tự do hoặc bán thời gian, với khoảng 43% bày tỏ ý định này. Điều này cho thấy Gen X đang tìm cách bổ sung cho quỹ hưu trí của mình trong khi vẫn tiếp tục xây dựng tài sản.

Sự thay đổi trong quan niệm về hưu trí này có ý nghĩa quan trọng đối với thị trường lao động và xã hội. Các nhà tuyển dụng, các nhà cung cấp phúc lợi và các thành phố cần phải chuẩn bị cho các hình thức nghỉ hưu theo từng giai đoạn và các “sự nghiệp thứ hai” (encore careers). Điều này có thể bao gồm việc cung cấp các lựa chọn làm việc linh hoạt hơn, các chương trình đào tạo lại hoặc hỗ trợ cho những người muốn khởi nghiệp ở tuổi lớn hơn.

Đối với nhiều gia đình người Việt tại Mỹ, xu hướng này cũng có thể mang lại những cơ hội và thách thức riêng. Việc tiếp tục làm việc linh hoạt có thể giúp duy trì thu nhập, trang trải chi phí sinh hoạt ngày càng tăng và hỗ trợ con cháu. Đồng thời, nó cũng đòi hỏi sự chuẩn bị về kỹ năng và khả năng thích ứng với các hình thức công việc mới.

Vì sao điều này quan trọng

Sự thay đổi trong quan niệm về hưu trí phản ánh nhiều yếu tố, bao gồm tuổi thọ trung bình tăng, chi phí sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe cao hơn, cũng như mong muốn tiếp tục đóng góp hoặc theo đuổi đam mê cá nhân. Đối với các thế hệ trẻ, việc không ngừng làm việc hoàn toàn có thể là một chiến lược tài chính để đối phó với những bất ổn kinh tế và đảm bảo an toàn tài chính lâu dài. Đối với các thế hệ lớn tuổi, đó có thể là cách để duy trì hoạt động xã hội và tinh thần.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Trong thời gian tới, cần theo dõi các yếu tố như tuổi yêu cầu để nhận trợ cấp An sinh Xã hội, các giải pháp bảo hiểm y tế bắc cầu trước khi đủ điều kiện nhận Medicare, và các chính sách chống phân biệt tuổi tác trong tuyển dụng. Những yếu tố này sẽ định hình cách người Mỹ, bao gồm cả cộng đồng người Việt, điều chỉnh kế hoạch hưu trí và làm việc của mình trong tương lai.

Nguồn: Fidelity (Phân tích Fidelity 2026)