LOS ANGELES — Nỗi lo lắng về việc trí tuệ nhân tạo (AI) và robot có thể làm mất đi giá trị của các kỹ năng làm việc đang phân hóa mạnh mẽ theo độ tuổi của người lao động tại Hoa Kỳ. Một khảo sát của Transamerica Institute cho thấy khoảng 42% tổng số người lao động bày tỏ sự lo ngại về vấn đề này. Tuy nhiên, mức độ lo lắng khác biệt đáng kể giữa các thế hệ.
Cụ thể, Thế hệ Z (sinh từ năm 1997 đến 2012) là nhóm lo lắng nhất, với khoảng 52% thành viên bày tỏ sự quan ngại. Tiếp theo là Thế hệ Thiên niên kỷ (Millennials, sinh từ năm 1981 đến 1996) với 44%, và Thế hệ X (Gen X, sinh từ năm 1965 đến 1980) với 40%. Ngược lại, Thế hệ Baby Boomer (sinh từ năm 1946 đến 1964) thể hiện mức độ lo lắng thấp nhất, chỉ khoảng 26%.
Sự khác biệt này có thể được giải thích bởi việc các thế hệ trẻ hơn như Gen Z và Millennials bắt đầu sự nghiệp trong bối cảnh AI đang gây ra những xáo trộn đáng kể trong các công việc văn phòng cấp thấp. Trong khi đó, những người lao động lớn tuổi hơn, gần đến tuổi nghỉ hưu, cảm thấy ít bị đe dọa trực tiếp hơn bởi sự thay đổi công nghệ này. Tạp chí New Yorker cũng ghi nhận sự thay đổi trong niềm tin của các sinh viên mới tốt nghiệp đại học về thị trường việc làm trong giai đoạn 2025-2026, phản ánh sự bất ổn do AI mang lại.
Các nhà phân tích cho rằng chính sách đào tạo và thông điệp truyền thông cần được điều chỉnh để phù hợp với từng giai đoạn cuộc đời của người lao động. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách khi họ tìm cách hỗ trợ lực lượng lao động thích nghi với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI.
Vì sao điều này quan trọng
Sự phân hóa về nỗi lo AI theo thế hệ có ý nghĩa quan trọng đối với thị trường lao động, giáo dục và chính sách xã hội. Đối với các gia đình người Mỹ gốc Việt, việc hiểu rõ những lo ngại này có thể giúp họ định hướng giáo dục và lựa chọn nghề nghiệp cho con em mình. Các chủ doanh nghiệp nhỏ người Việt cũng cần xem xét tác động của AI đến lực lượng lao động của họ, đặc biệt là khi tuyển dụng và đào tạo nhân viên trẻ.
Nỗi lo lắng của Thế hệ Z và Millennials phản ánh một thực tế rằng họ là những người đầu tiên đối mặt trực tiếp với sự cạnh tranh từ AI trong các vị trí khởi điểm. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự tự tin, lựa chọn học vấn và kế hoạch tài chính dài hạn của họ. Ngược lại, sự ít lo lắng hơn của Thế hệ Baby Boomer có thể do họ đã tích lũy được kinh nghiệm, kỹ năng chuyên môn khó thay thế hoặc đơn giản là họ đã gần đến giai đoạn nghỉ hưu.
Điều cần theo dõi tiếp theo
Trong thời gian tới, cần theo dõi các xu hướng liên quan đến việc tuyển dụng cấp thấp, đặc biệt là liệu có xảy ra tình trạng đóng băng tuyển dụng do AI hay không. Các chương trình đào tạo lại kỹ năng (reskilling) và nâng cao kỹ năng (upskilling) sẽ trở nên ngày càng quan trọng để giúp người lao động thích nghi với yêu cầu mới của thị trường. Ngoài ra, các phản ứng từ công đoàn và cơ quan quản lý về tác động của AI đối với việc làm cũng là những yếu tố cần được quan tâm. Những chính sách và sáng kiến này sẽ định hình cách các thế hệ lao động khác nhau đối phó với kỷ nguyên AI.
Nguồn
Transamerica Institute, The New Yorker.
