- Các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas đã phát triển một mô hình AI không xâm lấn, một bộ giải mã ngữ nghĩa, chuyển hoạt động của não thành văn bản, có khả năng hỗ trợ những người không thể nói do các tình trạng như đột quỵ.
- Hệ thống AI nắm bắt ý tưởng chung về suy nghĩ của các cá nhân khi họ nghe một câu chuyện hoặc tưởng tượng đang kể một câu chuyện, với khoảng 50% văn bản do máy tạo ra phản ánh đúng ý nghĩa ban đầu.
Các nhà khoa học đã tạo ra một bước đột phá quan trọng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo có thể diễn giải các bản quét hoạt động của não để giải mã suy nghĩ của con người, một bước phát triển có thể hỗ trợ những người không thể nói do các tình trạng như đột quỵ.
Mô hình AI mới, được phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas ở Austin, đại diện cho một “bước tiến thực sự” trong việc tăng cường giao tiếp cho những người tỉnh táo về mặt tinh thần nhưng không thể nói được. Những phát hiện của nghiên cứu tiên phong này đã được công bố trên tạp chí Nature Neuroscience vào thứ Hai.
Hệ thống AI, được gọi là bộ giải mã ngữ nghĩa, có thể dịch hoạt động não bộ của một người thành văn bản trong khi họ nghe một câu chuyện hoặc hình dung ra một câu chuyện. Công cụ này hoạt động trên các mô hình tương tự như các mô hình đằng sau các chatbot AI nổi tiếng như ChatGPT của OpenAI và Bard của Google. Công nghệ này cho phép nó truyền đạt bản chất suy nghĩ của các cá nhân bằng cách phân tích hoạt động não bộ của họ.
Không giống như những nỗ lực trước đây để đọc suy nghĩ bằng AI, hệ thống này không cần cấy ghép phẫu thuật, khiến nó không xâm lấn. Bộ giải mã AI được đào tạo bằng cách sử dụng quét fMRI hoạt động não của các cá nhân trong khi họ nghe hàng giờ podcast. Sau khi được đào tạo, bộ giải mã sau đó có thể dịch hoạt động của não thành văn bản khi người tham gia lắng nghe những câu chuyện mới hoặc tưởng tượng kể chúng.
Đồng tác giả của nghiên cứu, Tiến sĩ Alex Huth, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của bước đột phá, nói rằng: “Đối với một phương pháp không xâm lấn, đây là một bước tiến thực sự so với những gì đã được thực hiện trước đây, thường là những từ đơn hoặc câu ngắn.” Ông nhấn mạnh thêm rằng mô hình có thể giải mã ngôn ngữ liên tục trong thời gian dài, nắm bắt các ý tưởng phức tạp.
Mô hình không cung cấp bản ghi nguyên văn các suy nghĩ, mà thay vào đó nắm bắt ý tưởng chung về những gì đang được nói hoặc suy nghĩ. Khoảng 50% thời gian, văn bản do máy tạo phản ánh chính xác hoặc sát với ý nghĩa ban đầu.
Bất chấp những phát triển đầy hứa hẹn này, nhóm nghiên cứu thừa nhận những lo ngại tiềm ẩn về việc lạm dụng công nghệ, đặc biệt là bởi các chế độ độc đoán để giám sát. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng bộ giải mã chỉ hoạt động hiệu quả với những người tham gia hợp tác, những người sẵn sàng tham gia đào tạo mở rộng. Đối với những cá nhân chưa được đào tạo, kết quả là “không thể hiểu được.”
Các tác giả cũng nhấn mạnh cam kết đảm bảo sử dụng công nghệ một cách có đạo đức. Jerry Tang, một tác giả khác của nghiên cứu cho biết: “Chúng tôi muốn đảm bảo mọi người chỉ sử dụng những loại công nghệ này khi họ muốn và nó giúp ích cho họ.
Mô hình này chưa sẵn sàng để sử dụng thực tế bên ngoài phòng thí nghiệm, vì hiện tại nó yêu cầu máy fMRI. Tuy nhiên, nhóm tin rằng khi công nghệ AI phát triển, điều quan trọng là phải chủ động thiết lập các chính sách bảo vệ cá nhân và quyền riêng tư của họ. Tiến sĩ Tang kết luận: “Việc quy định những thiết bị này có thể được sử dụng cho mục đích gì cũng rất quan trọng.
