HANOI — Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đã đạt khoảng 266 tỷ USD trong sáu tháng đầu năm 2026, tăng khoảng 21% so với cùng kỳ năm trước. Dữ liệu từ Vietnam Briefing và Tổng cục Thống kê (NSO) cho thấy hàng hóa sản xuất chiếm khoảng 90% tổng kim ngạch xuất khẩu, với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đóng góp khoảng 80% giá trị xuất khẩu.

Sự tăng trưởng này phản ánh xu hướng các công ty đa quốc gia đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Kể từ khi Mỹ áp thuế quan lên hàng hóa Trung Quốc vào năm 2018-2019 và những lo ngại về chính sách thương mại trong tương lai, nhiều tập đoàn đã chọn Việt Nam làm điểm đến để mở rộng hoặc di dời các hoạt động lắp ráp và sản xuất cuối cùng.

Trong nửa đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt khoảng 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện đạt khoảng 13,03 tỷ USD, tăng 11,2%, mức cao nhất trong 5 năm qua. Ngành sản xuất chiếm khoảng 82,6% vốn giải ngân, cho thấy sự tập trung vào phát triển công nghiệp.

Nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã tăng cường sự hiện diện tại Việt Nam. Apple và các nhà cung cấp chính như Foxconn (Hon Hai), Luxshare, Goertek, Pegatron đã mở rộng năng lực lắp ráp AirPods, iPad, MacBook và Apple Watch. Samsung Electronics tiếp tục duy trì Việt Nam là một trong những trung tâm sản xuất điện thoại thông minh lớn nhất toàn cầu. Intel có các hoạt động đóng gói và kiểm thử chip tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh. Google cũng đã chuyển hoặc mở rộng sản xuất điện thoại Pixel sang Việt Nam từ khoảng năm 2023. Ngoài ra, các thương hiệu như Nike, Gap, Lululemon, Nintendo và Lenovo cũng được ghi nhận là đã mở rộng sản xuất tại Việt Nam.

Việt Nam được đánh giá cao nhờ lực lượng lao động cạnh tranh, các khu công nghiệp như Bắc Ninh, Hải Phòng, Thái Nguyên, khu vực TP.HCM, và môi trường chính sách mở cửa cho FDI. Vị trí địa lý gần Trung Quốc cũng cho phép các công ty xây dựng mạng lưới sản xuất đa quốc gia, nơi linh kiện có thể được sản xuất tại Trung Quốc và lắp ráp tại Việt Nam, giúp Việt Nam nắm bắt giá trị gia tăng trong các công đoạn lắp ráp và sản xuất linh kiện điện tử.

Tuy nhiên, Việt Nam cũng đối mặt với những thách thức như sự giám sát về thuế quan và quy tắc xuất xứ từ Mỹ, đòi hỏi các nhà sản xuất phải đảm bảo giá trị gia tăng thực sự tại Việt Nam. Mặc dù vậy, xu hướng dịch chuyển sản xuất này đang góp phần nâng cao năng lực sản xuất, tạo việc làm và kỹ năng cho người lao động Việt Nam, đồng thời đưa Việt Nam lên vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Vì sao điều này quan trọng

Sự tăng trưởng xuất khẩu và dòng vốn FDI mạnh mẽ vào Việt Nam có ý nghĩa quan trọng. Nó cho thấy Việt Nam đang trở thành một trung tâm sản xuất quan trọng, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao. Điều này không chỉ tạo ra nhiều việc làm và cơ hội kinh doanh tại Việt Nam mà còn củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự phát triển kinh tế của Việt Nam cũng có thể tác động tích cực đến các mối quan hệ thương mại và văn hóa giữa các quốc gia.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Trong thời gian tới, cần theo dõi cách Việt Nam tiếp tục quản lý dòng vốn FDI và phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ để tối đa hóa lợi ích từ làn sóng dịch chuyển sản xuất này. Các chính sách của Mỹ về thương mại và thuế quan đối với hàng hóa từ Trung Quốc và Việt Nam cũng sẽ là yếu tố quan trọng cần được quan tâm. Ngoài ra, việc Việt Nam có thể tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất, từ lắp ráp đơn thuần lên các công đoạn có giá trị cao hơn như thiết kế và nghiên cứu phát triển, sẽ quyết định vị thế lâu dài của quốc gia này trong nền kinh tế toàn cầu.