NEW YORK: Các công ty khởi nghiệp xây dựng sản phẩm quanh năng lực trí tuệ nhân tạo, hay AI-native, đang vận hành với đội ngũ nhỏ hơn rõ rệt so với các startup không gắn AI trong cùng ngành và cùng nhóm năm thành lập, theo nghiên cứu học thuật được Wall Street Journal đề cập trong bài viết về mô hình nhân sự của các hãng AI.

Bài báo WSJ “These AI-Native Companies Have Tiny Staffs” nêu bối cảnh các công ty AI-native duy trì đội ngũ tinh gọn. Phía nghiên cứu gốc là working paper “AI-Native Firms” của Hyunjin Kim (Harvard Business School) và Rembrand Koning (INSEAD), công bố khoảng tháng 6/2026.

Nghiên cứu phân tích các lô Y Combinator từ W20 đến F24 và các startup Mỹ nhận vốn mạo hiểm với vòng tài trợ đầu trong giai đoạn 2020 đến 2024, rồi nối với dữ liệu lực lượng lao động về quy mô đội ngũ, chức năng, thâm niên và cấu trúc cấp bậc.

So với startup không AI trong cùng ngành và cùng cohort, các hãng AI-native có số nhân viên ít hơn khoảng 25%. Tỷ trọng kỹ sư cao hơn khoảng 13%. Tỷ trọng lao động cấp mới vào nghề và tỷ trọng quản lý đều thấp hơn khoảng 15% mỗi nhóm. Hệ thống cấp bậc phẳng hơn khoảng nửa bậc thâm niên, trong khi định giá công ty vẫn tương đương nhóm so sánh, gợi ý mức giá trị tạo ra trên mỗi nhân viên cao hơn, theo lập luận của nghiên cứu.

Các tác giả nêu hai kênh chính. Kênh quy trình: AI thay đổi cách làm việc bên trong công ty, ví dụ hỗ trợ lập trình, bán hàng, thiết kế hay điều phối. Kênh sản phẩm: năng lực AI được nhúng vào thứ công ty bán ra. Phân tích mô tả sản phẩm và tin tuyển dụng cho thấy việc nhúng AI vào sản phẩm, chứ không chỉ gắn công cụ AI lên quy trình sẵn có, là cách quan trọng để mở rộng tri thức công việc mà không cần đội ngũ tri thức lớn.

Các bản tin tổng hợp nghiên cứu từ Yahoo Finance và Business Insider cũng nêu các con số tương tự về quy mô nhỏ hơn khoảng 25%, nhiều kỹ sư hơn và ít vị trí entry-level cũng như quản lý hơn. Trong một bảng mẫu Y Combinator, startup AI có khoảng 8 nhân viên ít hơn so với mức trung bình khoảng 34 người của nhóm không AI trong đặc tả theo mức tuyệt đối, theo ghi chú của paper.

WSJ trích quan điểm liên quan đến Rembrand Koning theo hướng đội ngũ gọn ở cấp công ty không đồng nghĩa với ít việc làm hơn trong toàn nền kinh tế. Nghiên cứu tập trung vào cấu trúc tổ chức startup AI-native so với peer, không phải dự báo tổng số việc làm toàn quốc.

Vì sao điều này quan trọng

Mô hình AI-native cho thấy một phần tăng trưởng công nghệ đang gắn với năng suất trên mỗi người và sản phẩm tự động hóa, hơn là mở rộng liên tục số lượng nhân sự. Điều đó ảnh hưởng cách startup lập kế hoạch tuyển dụng, tỷ lệ kỹ sư so với vai trò vận hành, và kỳ vọng với lao động mới vào nghề trong ngành phần mềm và tri thức.

Đối với doanh nghiệp truyền thống, kết quả nghiên cứu tách biệt việc chỉ dùng AI nội bộ với việc đưa AI vào sản phẩm. Kênh sản phẩm được cho là then chốt để giữ quy mô đội ngũ nhỏ hơn trong khi vẫn cạnh tranh về giá trị doanh nghiệp.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Các chỉ số tuyển dụng entry-level tại startup AI và doanh nghiệp lớn áp dụng AI. Bản cập nhật hoặc phản biện học thuật đối với working paper AI-Native Firms. Số liệu việc làm ngành công nghệ khi nhiều công ty báo cáo kết quả và kế hoạch nhân sự nửa cuối 2026.

Nguồn: Wall Street Journal, These AI-Native Companies Have Tiny Staffs (2026); Hyunjin Kim và Rembrand Koning, AI-Native Firms, Harvard Business School Working Paper 26-090 / SSRN (tháng 6/2026); Yahoo Finance và Business Insider tổng hợp nghiên cứu (tháng 7/2026).