WASHINGTON — Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) vào cuối tháng 7 năm 2026 đã cập nhật Danh sách Thiết bị Bị Cấm (Covered List) của mình, bổ sung các “thiết bị robot tiên tiến” do nước ngoài sản xuất. Động thái này nhằm giải quyết các rủi ro an ninh quốc gia được cho là do các thiết bị này gây ra, đặc biệt là khả năng thu thập dữ liệu nhạy cảm trong môi trường gia đình.

Danh sách Thiết bị Bị Cấm của FCC bao gồm các thiết bị và dịch vụ truyền thông mà cơ quan này xác định là gây ra rủi ro không thể chấp nhận được đối với an ninh quốc gia hoặc sự an toàn của người dân Hoa Kỳ. Các sản phẩm nằm trong danh sách này sẽ gặp rào cản trong việc xin cấp phép thiết bị của FCC, vốn cần thiết để tiếp thị và bán nhiều thiết bị có khả năng kết nối không dây tại Mỹ.

Ban đầu, thông báo của FCC và các bản tin tức sớm tập trung vào các loại robot hình người và robot bốn chân. Tuy nhiên, định nghĩa của FCC về “thiết bị robot tiên tiến” đã được các phương tiện truyền thông như The Verge, Mashable, NBC Select, Consumer Reports và Popular Mechanics phân tích, cho thấy nó có thể bao gồm các loại robot hút bụi và các robot gia đình tương tự do nước ngoài sản xuất mà cần cấp phép mới từ FCC. Các thương hiệu thường được nhắc đến trong bối cảnh này bao gồm Roborock, Ecovacs, Dreame và một số nhà sản xuất khác có trụ sở tại Trung Quốc. Một số mẫu của Samsung cũng được đề cập trong các bản tin tức tiêu dùng.

Định nghĩa của FCC về thiết bị robot tiên tiến, theo tóm tắt của AcadeResearch và báo chí tiêu dùng, bao gồm các thiết bị di động cơ học có khả năng di chuyển, tránh chướng ngại vật, điều hướng; có thể hoạt động từ xa dựa trên dữ liệu cảm biến; nặng hơn khoảng 4,4 pound (bao gồm trạm sạc); có cảm biến môi trường; kết nối mạng ít nhất khoảng 200 kbps; và phần mềm điều khiển điều hướng, nhận thức, thu thập dữ liệu (bao gồm AI/ML). Các loại robot dịch vụ tiêu dùng không được liệt kê trong số các trường hợp ngoại lệ.

Điều quan trọng cần lưu ý là các thiết bị robot hiện có trong nhà của người tiêu dùng sẽ tiếp tục hoạt động và không bị thu hồi. Các mẫu đã được cấp phép bán tại Mỹ cũng có thể tiếp tục được bán. Tuy nhiên, các mẫu mới chưa được cấp phép sẽ bị cấm nhập khẩu và tiếp thị cho đến khi chúng vượt qua các quy định liên quan đến Danh sách Thiết bị Bị Cấm hoặc quy trình cấp phép mới.

FCC cho biết lý do đằng sau quyết định này là các robot tiên tiến có thể thu thập dữ liệu có khả năng được sử dụng để giám sát người Mỹ, tăng cường hoạt động tình báo nước ngoài hoặc cho phép điều khiển từ xa, theo The Guardian và ngôn ngữ xác định của FCC trong các bản tin tức. Các thiết bị này thường lập bản đồ nhà cửa, sử dụng LiDAR, camera, Wi-Fi và các ứng dụng đám mây để điều hướng bằng AI, liên tục thu thập dữ liệu không gian và liên quan đến việc chiếm dụng không gian trong các khu vực riêng tư.

Một phân tích từ AcadeResearch chỉ ra rằng các robot hút bụi hoạt động như các nền tảng thu thập dữ liệu giá rẻ, hoạt động liên tục bên trong các ngôi nhà. Phân tích này cho rằng việc hạn chế không chỉ đơn thuần là về việc dọn dẹp sàn nhà mà còn liên quan đến dữ liệu đào tạo và cơ sở hạ tầng AI vật lý. Vấn đề quyền riêng tư của dữ liệu đã được nêu bật trước đây, ví dụ như trường hợp vào tháng 12 năm 2022, các đơn vị phát triển Roomba J7 đã gửi hình ảnh nhà riêng cho Scale AI để chú thích, dẫn đến việc các ảnh chụp màn hình nhạy cảm bị chia sẻ bởi các nhà thầu, theo báo cáo của MIT Technology Review. iRobot sau đó đã chấm dứt hợp đồng với Scale AI.

Thị trường robot hút bụi toàn cầu ước tính đạt khoảng 4,2 tỷ USD vào năm 2026, với Bắc Mỹ chiếm khoảng 43,8%, theo AcadeResearch. Hầu hết các robot hút bụi được bán trên toàn cầu đều được sản xuất bên ngoài Hoa Kỳ, với các nhà sản xuất Trung Quốc chiếm thị phần lớn. Theo Mashable, năm nhà sản xuất hàng đầu có trụ sở tại Trung Quốc chiếm khoảng 70% thị phần toàn cầu vào năm 2025. Ngay cả iRobot, nhà sản xuất Roomba, cũng đã trải qua quá trình tái cấu trúc theo Chương 11 vào tháng 12 năm 2025 và dự kiến sẽ được Shenzhen Picea Robotics, một nhà sản xuất theo hợp đồng chính và chủ nợ có bảo đảm, mua lại vào khoảng tháng 2 năm 2026, theo iRobot PR và Reuters. Điều này có nghĩa là ngay cả các mẫu Roomba mới cũng có thể phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến Danh sách Thiết bị Bị Cấm tùy thuộc vào nguồn gốc sản xuất và các tiêu chí về nội dung, theo phân tích của AcadeResearch về cách Danh sách Thiết bị Bị Cấm định nghĩa sản phẩm do nước ngoài sản xuất.

Vì sao điều này quan trọng

Quyết định của FCC có thể có tác động đáng kể đến thị trường robot hút bụi tại Mỹ. Trong ngắn hạn, người tiêu dùng sở hữu các thiết bị hiện có sẽ không bị ảnh hưởng, và hàng tồn kho đã được cấp phép vẫn có thể được bán. Tuy nhiên, trong trung hạn, việc hạn chế các mẫu mới do nước ngoài sản xuất có thể dẫn đến ít lựa chọn hơn, giá cả cao hơn và tốc độ đổi mới tính năng chậm hơn cho người tiêu dùng Mỹ, theo Consumer Reports, Popular Mechanics và NBC. Hiện tại, không có ngành công nghiệp robot hút bụi nội địa lớn nào của Mỹ sẵn sàng thay thế nguồn cung một cách nhanh chóng, theo AcadeResearch và báo chí. Đối với các gia đình người Việt tại Mỹ, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các sản phẩm công nghệ gia đình thông minh với giá cả cạnh tranh và các tính năng mới nhất.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Người tiêu dùng và các nhà bán lẻ nên theo dõi các thông báo tiếp theo từ FCC về các quy định chi tiết và các trường hợp ngoại lệ có thể có. Các nhà sản xuất robot nước ngoài có thể tìm kiếm các con đường cấp phép có điều kiện hoặc trải qua các quy trình đánh giá an ninh để đưa sản phẩm mới vào thị trường Mỹ, theo các phân tích. Ngoài ra, cần chú ý đến cách các nhà sản xuất Mỹ hoặc các công ty có hoạt động sản xuất tại Mỹ phản ứng để lấp đầy khoảng trống thị trường. Các cuộc thảo luận về chính sách công nghiệp và thương mại giữa Mỹ và các quốc gia khác, đặc biệt là Trung Quốc, cũng sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến bối cảnh này.