NEW YORK — Làn sóng đầu tư vào các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ đang tạo áp lực chưa từng lên hệ thống lưới điện quốc gia, buộc các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp tiện ích và cộng đồng địa phương phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa tăng trưởng hạ tầng và chi phí năng lượng.

Trong năm 2026, các tập đoàn công nghệ lớn tiếp tục đẩy nhanh kế hoạch thuê và xây dựng các campus dữ liệu quy mô lớn, đặc biệt tại các bang có nguồn điện giá rẻ và chính sách ưu đãi. Nhu cầu thuê mặt bằng công nghiệp và khu vực chuyên dụng cho hạ tầng kỹ thuật số tăng mạnh, kéo theo sự dịch chuyển của thị trường bất động sản công nghiệp sang các vùng ven đô và khu vực có kết nối lưới điện ổn định.

Tuy nhiên, tốc độ mở rộng này đang vượt xa khả năng kết nối hiện tại của nhiều hệ thống phân phối điện. Các công ty tiện ích địa phương báo cáo tình trạng quá tải đường dây và thời gian chờ kết nối kéo dài. Để đáp ứng nhu cầu, ngành tiện ích Mỹ đang phải huy động nguồn vốn đầu tư vốn (capex) quy mô hàng trăm tỷ USD, tập trung vào nâng cấp trạm biến áp, mở rộng đường truyền và tích hợp các nguồn phát điện phân tán.

Bên cạnh áp lực tài chính, quy trình phê duyệt địa phương cũng trở thành nút thắt. Nhiều địa phương siết chặt thẩm quyền cấp phép xây dựng và đánh giá tác động môi trường, dẫn đến tranh luận công khai giữa lợi ích việc làm và nguy cơ tăng giá điện cho hộ gia đình. Các hội đồng quận, thành phố đang yêu cầu nhà phát triển cam kết chia sẻ chi phí nâng cấp lưới điện và hỗ trợ cộng đồng trước khi phê duyệt dự án.

Chuỗi cung ứng liên quan cũng chịu tác động lan tỏa. Nhu cầu chip bán dẫn, thiết bị chuyển mạch và vật liệu xây dựng chuyên dụng cho data center tiếp tục phụ thuộc nhiều vào mạng lưới sản xuất tại châu Á, trong đó Việt Nam là một trong những điểm đến xuất khẩu linh kiện điện tử và thiết bị viễn thông quan trọng. Sự phụ thuộc này khiến các nhà phân tích cảnh báo về rủi ro đứt gãy nguồn cung khi nhu cầu thiết bị tăng đột biến.

Giới chuyên môn nhận định, giai đoạn 2025–2027 sẽ là thời kỳ kiểm tra tính bền vững của hạ tầng năng lượng và quy hoạch đô thị Mỹ. Nếu không có sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách năng lượng, cơ chế tài trợ hạ tầng và chuẩn hóa quy trình phê duyệt, áp lực từ làn sóng dữ liệu trung tâm AI có thể làm chậm tốc độ chuyển đổi số và tăng chi phí vận hành cho toàn ngành công nghệ.

Nguồn: Báo cáo ngành tiện ích Mỹ, dữ liệu bất động sản công nghiệp, phân tích chuỗi cung ứng bán dẫn và công nghệ thông tin.