NEW YORK – Sự phân hóa trong chi tiêu tiêu dùng Mỹ tiếp tục là chủ đề lớn của năm 2026. Yahoo Finance ngày 9/7 đưa tin nhóm 10% hộ gia đình có thu nhập cao nhất giảm chi tiêu cho hàng không thiết yếu gần bằng tổng mức giảm của nhóm 70% thấp hơn cộng lại, dựa trên dữ liệu được bài viết liên hệ với Bank of America Institute.

Khái niệm K-shaped mô tả một nền kinh tế trong đó nhóm có thu nhập, tài sản hoặc việc làm mạnh tiếp tục đi lên, trong khi nhóm còn lại chịu áp lực hoặc phục hồi chậm hơn. Trong tiêu dùng, điều này có nghĩa chi tiêu tổng thể có thể vẫn ổn nhờ nhóm giàu, dù nhiều hộ gia đình thu nhập thấp và trung bình cắt giảm nhà hàng, du lịch, hàng hóa không thiết yếu hoặc mua theo khuyến mãi.

Minneapolis Fed trong một bài phân tích tháng 4/2026 lưu ý rằng dữ liệu về người tiêu dùng K-shaped không phải lúc nào cũng cho cùng một kết luận, nhưng các thước đo từ Moody’s Analytics và một số nguồn tài chính cho thấy nhóm thu nhập cao đóng vai trò lớn trong tăng trưởng chi tiêu sau đại dịch. CBS News trước đó dẫn phân tích của Moody’s cho biết nhóm 10% thu nhập cao nhất chiếm gần một nửa tổng chi tiêu tiêu dùng tại Mỹ trong quý 2/2025.

Bank of America Institute thường theo dõi dữ liệu thẻ, tài khoản và giao dịch để đánh giá xu hướng tiêu dùng. Dù các dữ liệu này không đại diện hoàn hảo cho toàn bộ nền kinh tế, chúng giúp nhận diện thay đổi sớm trong danh mục như nhà hàng, du lịch, hàng xa xỉ và hàng thiết yếu.

Áp lực với nhóm thu nhập thấp hơn đến từ giá thuê, thực phẩm, bảo hiểm, lãi thẻ tín dụng và khoản vay xe. Allianz Research trong tháng 2/2026 ghi nhận giá các mặt hàng thiết yếu như nhà ở, thực phẩm và điện đã tăng mạnh kể từ năm 2019, và nhóm thu nhập thấp dành tỷ trọng ngân sách lớn hơn cho các khoản này.

Vì sao điều này quan trọng

Chi tiêu tiêu dùng là động lực lớn của kinh tế Mỹ. Nếu tăng trưởng phụ thuộc quá nhiều vào nhóm thu nhập cao, kinh tế có thể dễ tổn thương hơn khi thị trường chứng khoán giảm, tiền thưởng yếu đi hoặc việc làm lương cao chậm lại. Ngược lại, nếu việc làm và tiền lương của nhóm thu nhập thấp cải thiện, tiêu dùng có thể bền vững hơn.

Tác động đối với người Việt tại Mỹ

Nhiều gia đình người Việt tại Mỹ theo dõi chi phí sinh hoạt qua hóa đơn thực tế: tiền thuê, mortgage, bảo hiểm xe, thực phẩm và học phí. Với chủ nhà hàng, tiệm nail, cửa hàng bán lẻ hoặc dịch vụ địa phương, chi tiêu không thiết yếu yếu đi có thể ảnh hưởng doanh thu. Cộng đồng cũng có thể thấy rõ sự khác biệt giữa khách hàng có thu nhập cao và khách hàng đang thắt chặt ngân sách.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Các dữ liệu cần theo dõi gồm doanh số bán lẻ, nợ thẻ tín dụng, tỷ lệ quá hạn vay tiêu dùng, báo cáo thu nhập của nhà bán lẻ và dữ liệu việc làm theo nhóm thu nhập. Nếu nhóm thu nhập cao cũng giảm chi tiêu mạnh hơn, tín hiệu suy yếu của kinh tế sẽ rõ hơn.

Nguồn: Yahoo Finance, Bank of America Institute, Minneapolis Fed, CBS News, Allianz Research.