WASHINGTON – Cuộc tranh luận về việc chia tách các tập đoàn y tế tích hợp dọc tại Mỹ đang nóng lên trở lại, sau khi New York Times ngày 8/7 đưa tin về áp lực chính trị và pháp lý đối với các công ty như CVS Health và UnitedHealth Group. Trọng tâm của tranh luận là các pharmacy benefit manager, thường gọi là PBM, bên trung gian quản lý quyền lợi thuốc kê toa cho hãng bảo hiểm, chủ lao động và chương trình y tế.
PBM đàm phán giá và rebate với hãng dược, thiết kế danh mục thuốc được bảo hiểm, xử lý yêu cầu thanh toán và quyết định mạng lưới nhà thuốc. Những người ủng hộ cải cách nói mô hình một tập đoàn vừa sở hữu PBM vừa sở hữu nhà thuốc hoặc hãng bảo hiểm có thể tạo xung đột lợi ích. Ngành PBM phản biện rằng quy mô đàm phán giúp giảm chi phí thuốc cho khách hàng.
Một đề xuất nổi bật là Patients Before Monopolies Act. Theo các bản tóm tắt pháp lý và tin tức y tế, dự luật này sẽ cấm một công ty vừa sở hữu PBM vừa sở hữu mảng nhà thuốc, đồng thời buộc thoái vốn trong một thời hạn nhất định nếu luật được thông qua. Dự luật có sự tham gia của các nhà lập pháp thuộc cả hai đảng, gồm Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren và Josh Hawley trong các phiên bản trước.
FTC cũng đã tăng giám sát PBM. Cơ quan này từng kiện các PBM lớn liên quan đến cáo buộc làm tăng giá insulin, trong khi các công ty bị nêu tên phản đối hoặc bảo vệ mô hình hoạt động của mình. Một số bang cũng đi trước liên bang. Healthcare Dive đưa tin CVS đã kiện để thách thức luật mới của Tennessee buộc tách PBM và nhà thuốc, và luật này có thể ảnh hưởng mạnh đến CVS vì công ty vận hành nhiều nhà thuốc trong bang.
Vì sao điều này quan trọng
PBM nằm ở giữa chuỗi thanh toán thuốc, nên thay đổi cấu trúc sở hữu có thể tác động đến nhà thuốc độc lập, hãng bảo hiểm, chủ lao động và người dùng bảo hiểm. Tuy nhiên, tác động cuối cùng đến giá thuốc không chắc chắn. Nếu chia tách làm giảm xung đột lợi ích, người ủng hộ kỳ vọng cạnh tranh minh bạch hơn. Nếu giảm sức đàm phán của PBM, ngành này cảnh báo chi phí có thể tăng.
Tác động đối với người Việt tại Mỹ
Nhiều gia đình người Việt tại Mỹ dùng bảo hiểm qua chủ lao động, Medicare Advantage, Medicaid hoặc thị trường ACA. Các thay đổi về PBM có thể ảnh hưởng đến nhà thuốc được chấp nhận, chi phí thuốc kê toa và việc lựa chọn thuốc trong formulary. Chủ tiệm thuốc độc lập trong cộng đồng cũng có thể quan tâm vì mức hoàn trả và mạng lưới PBM ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu.
Điều cần theo dõi tiếp theo
Các điểm cần theo dõi gồm tiến độ của Patients Before Monopolies Act, vụ kiện của CVS tại Tennessee, hành động của FTC và phản ứng của UnitedHealth, CVS và Cigna trong báo cáo tài chính. Nếu Quốc hội hoặc các bang thông qua quy định mạnh hơn, thị trường sẽ đánh giá lại giá trị của các tập đoàn y tế tích hợp.
Nguồn: New York Times, Healthcare Dive, FTC, HealthExec, Barron’s.
