SAN FRANCISCO — OpenAI vào ngày 8 tháng 9 năm 2026 đã công bố một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) nội bộ chưa phát hành đã đề xuất một giải pháp cho bài toán Thiên niên kỷ Navier–Stokes về sự tồn tại và độ trơn. Đây là một trong bảy bài toán chưa được giải quyết trong toán học, mỗi bài toán có giải thưởng 1 triệu đô la từ Viện Clay Mathematics.

Theo OpenAI, hệ thống AI của họ đã sử dụng khoảng 10.000 tác nhân AI làm việc trong khoảng 88 giờ, từ ngày 1 đến ngày 5 tháng 9, để đưa ra giải pháp. Sau đó, quá trình hình thức hóa và xác minh bằng công cụ Lean, sử dụng mô hình GPT-6 Astra, đã mất khoảng 17 giờ. Công ty cho biết kết quả của họ liên quan đến việc chất lỏng phát triển một điểm kỳ dị trong thời gian hữu hạn, tương ứng với các tuyên bố C và D trong công thức của Viện Clay.

OpenAI đã tuyên bố rằng họ không có ý định nhận giải thưởng 1 triệu đô la cho việc giải quyết bài toán này. Tuy nhiên, thông báo này đã nhanh chóng vấp phải sự tranh cãi từ cộng đồng toán học. Các nhà toán học Tristan Buckmaster từ Đại học New York (NYU) và Levent Alpöge từ Anthropic đã lên tiếng phản đối về quyền sở hữu và thời điểm công bố.

Họ cáo buộc rằng OpenAI đã chạy đua công bố sau khi biết về tiến độ nghiên cứu của họ. Đáp lại, OpenAI đã bác bỏ các cáo buộc này là “hoàn toàn sai sự thật” và khẳng định rằng họ không hề tiếp cận công trình của Buckmaster và Alpöge cho đến khi công trình đó được công bố công khai.

Đây là lần đầu tiên một phòng thí nghiệm AI lớn tuyên bố đã giải quyết một trong các bài toán Thiên niên kỷ của Viện Clay, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu AI và toán học. Tuy nhiên, tuyên bố này cũng mở ra những cuộc tranh luận về quy trình xác minh và quyền ưu tiên trong nghiên cứu khoa học.

Vì sao điều này quan trọng

Tuyên bố của OpenAI là một sự kiện quan trọng vì nó đại diện cho lần đầu tiên một hệ thống AI được cho là đã đề xuất giải pháp cho một trong những bài toán toán học khó nhất thế giới. Nếu được xác nhận độc lập, điều này có thể thay đổi cách các nhà khoa học và nhà nghiên cứu tiếp cận các vấn đề phức tạp, không chỉ trong toán học mà còn trong các lĩnh vực khoa học khác. Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ, những tiến bộ trong AI có thể ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp công nghệ, cơ hội việc làm và sự phát triển kinh tế nói chung. Các doanh nghiệp nhỏ và cá nhân có thể cần theo dõi những thay đổi này để thích nghi và tận dụng các công nghệ mới.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Điều cần theo dõi tiếp theo là quá trình đánh giá độc lập từ cộng đồng toán học. Các chuyên gia sẽ cần xem xét kỹ lưỡng giải pháp được đề xuất để xác minh tính chính xác và đầy đủ của nó. Phản ứng của Viện Clay Mathematics đối với tuyên bố này cũng sẽ rất quan trọng. Ngoài ra, việc giải quyết tranh chấp về quyền sở hữu giữa OpenAI và các nhà toán học Buckmaster, Alpöge sẽ là một điểm đáng chú ý. Những diễn biến này sẽ định hình cách các tuyên bố về thành tựu AI được xử lý trong tương lai và có thể ảnh hưởng đến các chính sách liên quan đến nghiên cứu và phát triển AI.

Nguồn: OpenAI, The New York Times, BBC, Wired