NEW YORK — Giá dầu mỏ gia tăng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang đặt ra những rủi ro bên ngoài đáng kể cho triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2026, dù đà tăng trưởng cơ bản vẫn được duy trì ở mức vững. Các phân tích từ Ngân hàng Thế giới (WB) và giới chuyên môn trong nước cảnh báo rằng mức độ phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng có thể làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát và đội chi phí logistics cho nhóm doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu.

Thị trường dầu thế giới trong tháng 7/2026 chứng kiến biến động mạnh khi các tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz đối mặt với nguy cơ gián đoạn. Sự khan hiếm nguồn cung tiềm tàng đã đẩy giá dầu thô leo thang, tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu như Việt Nam, diễn biến này không chỉ là chỉ số vĩ mô mà còn tác động trực tiếp đến dòng tiền hoạt động của doanh nghiệp và chi phí sinh hoạt của hộ gia đình.

Theo báo cáo cập nhật mới nhất của WB về Việt Nam, mặc dù tăng trưởng kinh tế vẫn duy trì được nền tảng vững chắc nhờ xuất khẩu hàng chế biến và dịch vụ, nhưng rủi ro từ giá năng lượng đầu vào đang hiện hữu rõ nét. Các nhà sản xuất và doanh nghiệp xuất khẩu, vốn nhạy cảm với biến động chi phí vận tải và nhiên liệu, đang phải đối mặt với áp lực biên lợi nhuận thu hẹp. Chi phí logistics tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến giá thành xuất khẩu mà còn làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt trên thị trường quốc tế.

Áp lực giá năng lượng cũng đang truyền dẫn dần sang mặt bằng giá tiêu dùng. Khi chi phí vận tải và điện lực tăng, các doanh nghiệp bán lẻ và dịch vụ có xu hướng điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí, từ đó gia tăng nguy cơ lạm phát thứ cấp. Giới phân tích trong nước nhận định rằng nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong dài hạn, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể phải cân nhắc nhịp độ nới lỏng chính sách tiền tệ để kiểm soát kỳ vọng giá, dù điều này có thể tác động ngược lại đến đà phục hồi của tín dụng doanh nghiệp.

Triển vọng năm 2026 của Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực nhờ nền tảng cơ bản vững chắc và nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, tính nhạy cảm với biến động giá dầu quốc tế đòi hỏi các doanh nghiệp cần chủ động quản trị rủi ro tỷ giá và nhiên liệu, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi sang các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Chính sách vĩ mô trong giai đoạn tới sẽ cần cân bằng giữa việc hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát rủi ro bên ngoài, đặc biệt khi bối cảnh địa chính trị khu vực vẫn còn nhiều bất định.

Nguồn: Báo cáo cập nhật kinh tế Việt Nam của Ngân hàng Thế giới; phân tích thị trường dầu mỏ toàn cầu tháng 7/2026.